QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ THỜI GIỜ LÀM VIỆC, THỜI GIỜ NGHỈ NGƠI (PHẦN 1)
1. Kh¸i niÖm vµ ý
nghÜa cña viÖc quy ®Þnh thêi giê lµm viÖc, thêi giê nghØ ng¬i
1.1. Kh¸i niÖm thêi
giê lµm viÖc, thêi giê nghØ ng¬i
Thêi giê lµm viÖc ®îc
hiÓu lµ kho¶ng thêi gian do ph¸p luËt quy ®Þnh, theo ®ã NL§ ph¶i cã mÆt t¹i ®Þa
®iÓm lµm viÖc vµ thùc hiÖn nh÷ng nhiÖm vô ®îc giao phï hîp víi néi quy lao
®éng cña ®¬n vÞ, ®iÒu lÖ doanh nghiÖp vµ H§L§.
Thêi giê nghØ ng¬i lµ thêi gian NL§
kh«ng ph¶i thùc hiÖn nghÜa vô lao ®éng vµ cã toµn quyÒn sö dông thêi gian nµy
theo ý m×nh.
1.2.
ý nghÜa cña viÖc quy ®Þnh thêi giê lµm viÖc, thêi giê nghØ
ng¬i
ViÖc quy ®Þnh thêi giê lµm viÖc, thêi giê nghØ ng¬i cña NL§
kh«ng chØ ®Æc biÖt cã ý nghÜa víi NL§ mµ cßn cã ý nghÜa ®èi víi NSDL§ vµ Nhµ
níc.
§èi víi NL§, viÖc quy ®Þnh thêi giê lµm
viÖc, thêi giê nghØ ng¬i cã hai ý nghÜa c¬ b¶n.
Thø
nhÊt, b»ng viÖc quy ®Þnh
quü thêi giê lµm viÖc, ph¸p luËt lao ®éng ®¶m b¶o cho NL§ cã ®iÒu kiÖn thùc
hiÖn ®Çy ®ñ nghÜa vô lao ®éng trong quan hÖ ®ång thêi lµm c¨n cø cho viÖc hëng
thô quyÒn lîi nh tiÒn l¬ng, thëng...
Thø
hai, quy ®Þnh thêi giê
lµm viÖc, thêi giê nghØ ng¬i cßn cã ý nghÜa quan träng trong lÜnh vùc b¶o hé
lao ®éng, ®¶m b¶o quyÒn nghØ ng¬i cña NL§.
§èi víi NSDL§, viÖc quy ®Þnh thêi giê lµm viÖc, thêi giê
nghØ ng¬i gióp cho NSDL§ x©y dùng kÕ ho¹ch tæ chøc s¶n xuÊt, sö dông lao ®éng
hîp lÝ, khoa häc tõ ®ã hoµn thµnh ®îc môc tiªu s¶n xuÊt kinh doanh ®· ®Ò ra.
MÆt kh¸c, nh÷ng quy ®Þnh vÒ thêi giê lµm viÖc, thêi giê nghØ ng¬i cßn t¹o c¬ së
ph¸p lÝ cho NSDL§ thùc hiÖn quyÒn qu¶n lÝ, ®iÒu hµnh, gi¸m s¸t lao ®éng vµ ®Æc
biÖt trong xö lÝ kØ luËt lao ®éng.
§èi víi Nhµ níc, b»ng c¸c quy ®Þnh vÒ thêi giê lµm viÖc
nghØ ng¬i, Nhµ níc thùc hiÖn chøc n¨ng kiÓm tra, gi¸m s¸t quan hÖ lao ®éng,
t¹o c¬ së ph¸p lÝ ®Ó gi¶i quyÕt c¸c bÊt ®ång, tranh chÊp liªn quan ®Õn thêi giê
lµm viÖc, thêi giê nghØ ng¬i.
2. C¬ së cña viÖc quy
®Þnh thêi giê lµm viÖc, thêi giê nghØ ng¬i
2.1. C¬ së sinh häc
VÒ sinh häc, lao ®éng víi néi dung vµ
h×nh thøc nµo th× còng lµ sù tiªu hao trÝ n·o, thÇn kinh, c¬ b¾p, c¬ quan c¶m
gi¸c... do vËy ph¶i cã giíi h¹n. Lao ®éng ®Õn møc nhÊt ®Þnh nµo ®ã th× c¶m gi¸c
mÖt mái sinh lÝ xuÊt hiÖn lµm gi¶m n¨ng suÊt, hiÖu qu¶ lao ®éng thËm chÝ ¶nh
hëng ®Õn sù tån t¹i cña con ngêi. Nh vËy, thêi giê lµm viÖc lµ cã giíi h¹n
vµ yªu cÇu ®îc nghØ ng¬i lµ nhu cÇu sinh lÝ tù nhiªn. Tõ ®ã ®ßi hái ph¶i cã sù
bè trÝ thêi giê lao ®éng vµ nghØ ng¬i hîp lÝ ®¶m b¶o nhu cÇu tù nhiªn cña con
ngêi vµ hiÖu qu¶ cña lao ®éng.
MÆt kh¸c, díi gãc ®é t©m lÝ, trong ho¹t ®éng lao ®éng kh«ng
tr¸nh khái mÖt mái t©m lÝ do sù tri gi¸c qu¸ l©u, c¸c c¬ quan nh¹y c¶m bÞ øc
chÕ dÉn ®Õn c¶m gi¸c nhµm ch¸n, ®¬n ®iÖu, thiÕu høng thó lµm viÖc. Do vËy, sau
thêi gian lµm viÖc nhÊt ®Þnh ph¶i cã thêi gian nghØ ng¬i phï hîp nh»m t¹o ra
nh÷ng kÝch thÝch t©m lÝ nhÊt ®Þnh ®èi víi NL§.
2.2. C¬ së kinh tÕ-x· héi
§iÒu kiÖn kinh tÕ-x· héi, trong ®ã n¨ng suÊt lao ®éng vµ nhu
cÇu cña con ngêi lµ nh©n tè quan träng, quyÕt ®Þnh nhÊt ®Õn viÖc quy ®Þnh thêi
giê lµm viÖc, thêi giê nghØ ng¬i cô thÓ cña NL§. Víi khèi lîng c«ng viÖc vµ
nh©n c«ng nhÊt ®Þnh, thêi gian hoµn thµnh c«ng viÖc nhiÒu hay Ýt phô thuéc chñ
yÕu vµo n¨ng suÊt lao ®éng. NÕu n¨ng suÊt lao ®éng thÊp, ngêi ta sÏ mÊt nhiÒu
thêi gian lao ®éng h¬n vµ ngîc l¹i, nÕu n¨ng suÊt lao ®éng cao ®¬ng nhiªn
thêi gian lao ®éng sÏ Ýt ®i, nhu cÇu nghØ ng¬i nhiÒu h¬n. Ngµy nay, cïng víi sù
ph¸t triÓn vît bËc cña khoa häc-kÜ thuËt, lao ®éng ch©n tay ®· ®îc thay thÕ
dÇn bëi ph¬ng tiÖn, m¸y mãc hiÖn ®¹i dÉn ®Õn n¨ng suÊt lao ®éng t¨ng cao, ®êi
sèng ngêi d©n dÇn ®îc c¶i thiÖn dÉn ®Õn nhu cÇu gi¶m giê lµm, t¨ng thêi giê
nghØ ng¬i.
ViÖc quy ®Þnh thêi giê lµm viÖc, thêi giê nghØ ng¬i cô thÓ ë
c¸c quèc gia kh¸c nhau ®Òu chñ yÕu dùa trªn c¬ së ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn cña kinh
tÕ víi yÕu tè quan träng lµ n¨ng suÊt lao ®éng ë tõng giai ®o¹n. Bªn c¹nh ®ã,
c¸c yÕu tè x· héi, phong tôc tËp qu¸n... còng cã nh÷ng t¸c ®éng nhÊt ®Þnh. §iÒu
nµy còng lÝ gi¶i cho mét thùc tÕ lµ thêi giê lµm viÖc, thêi giê nghØ ng¬i cña
c¸c quèc gia kh¸c nhau cã sù kh¸c nhau, thËm chÝ ngay ë c¸c quèc gia ®îc ®¸nh
gi¸ cã tr×nh ®é kinh tÕ-x· héi t¬ng ®¬ng nhau vÉn cã sù kh¸c nhau nhÊt ®Þnh.
2.3. C¬ së ph¸p lÝ
Tõ viÖc nhËn thøc lµm viÖc vµ nghØ ng¬i lµ quyÒn c¬ b¶n cña
NL§ trong quan hÖ lao ®éng, ph¸p luËt quèc tÕ còng nh nh
Gièng nh hÇu hÕt c¸c quèc gia kh¸c, ViÖt Nam còng ghi nhËn
quyÒn lµm viÖc vµ nghØ ng¬i trong HiÕn ph¸p([1])
vµ rÊt nhiÒu c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt cã gi¸ trÞ cao kh¸c... Trong ®ã, Bé luËt lao
®éng quy ®Þnh h¼n mét ch¬ng ®éc lËp vÒ thêi giê lµm viÖc, thêi giê nghØ ng¬I
(Ch¬ng VII). §©y lµ c¬ së ph¸p lÝ quan träng ®Ó c¸c ®¬n vÞ sö dông lao ®éng cô
thÓ ho¸ chÕ ®é thêi giê lµm viÖc nghØ ng¬i phï hîp víi ®iÒu kiÖn riªng cña ®¬n
vÞ m×nh.
3. Nguyªn t¾c ph¸p lÝ
c¬ b¶n cña thêi giê lµm viÖc, thêi giê nghØ ng¬i
-
Thêi giê lµm viÖc,
thêi giê nghØ ng¬i do Nhµ níc quy ®Þnh
-
Thêi giê lµm viÖc,
thêi giê nghØ ng¬i do c¸c bªn trong quan hÖ lao ®éng tho¶ thuËn, khuyÕn khÝch
theo híng cã lîi cho NL§ phï hîp víi quy ®Þnh cña ph¸p luËt
-
Rót ng¾n thêi giê lµm
viÖc ®èi víi mét sè ®èi tîng ®Æc biÖt hoÆc lµm nh÷ng c«ng viÖc ®Æc biÖt nÆng
nhäc, ®éc h¹i, nguy hiÓm
x
Nhận xét
Đăng nhận xét