QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ THỜI GIỜ LÀM VIỆC, THỜI GIỜ NGHỈ NGƠI (PHẦN 2)

1. C¸c lo¹i thêi giê lµm viÖc

1.1. Thêi giê lµm viÖc tiªu chuÈn

Thêi giê lµm viÖc tiªu chuÈn ®­îc quy ®Þnh trªn c¬ së tiªu chuÈn ho¸ thêi giê lµm viÖc biÓu hiÖn b»ng viÖc quy ®Þnh sè giê lµm viÖc trong mét ngµy ®ªm, mét tuÇn lÔ, hoÆc sè ngµy lµm viÖc mét th¸ng, mét n¨m.

Ngµy lµm viÖc tiªu chuÈn chÝnh lµ viÖc quy ®Þnh ®é dµi thêi gian lµm viÖc cña NL§ trong mét ngµy ®ªm (24 giê) vµ tuÇn lµm viÖc tiªu chuÈn lµ sè giê hoÆc ngµy lµm viÖc trong 1 tuÇn lÔ (7 ngµy).

Theo Bé luËt lao ®éng, thêi giê lµm viÖc cña NL§ ®­îc quy ®Þnh kh«ng qu¸ 8 giê trong mét ngµy hoÆc 48 giê trong mét tuÇn. Víi mét sè ®èi t­îng, ®¬n vÞ nhÊt ®Þnh thêi giê lµm viÖc trong tuÇn ®­îc gi¶m xuèng 40 giê trong 5 ngµy vµ khuyÕn khÝch c¸c ®¬n vÞ sö dông lao ®éng thùc hiÖn chÕ ®é gi¶m giê lµm cho NL§.

Trong thêi giê lµm viÖc tiªu chuÈn ®­îc ph©n thµnh hai lo¹i: thêi giê lµm viÖc b×nh th­êng vµ thêi giê lµm viÖc rót ng¾n.

- Thêi giê lµm viÖc b×nh th­êng lµ lo¹i thêi giê lµm viÖc mµ Nhµ n­íc quy ®Þnh ngµy lµm viÖc kh«ng qu¸ 8 giê, tuÇn lµm viÖc kh«ng qu¸ 48 giê (mét sè ®èi t­îng, ®¬n vÞ ¸p dông chÕ ®é tuÇn lµm viÖc 40 giê trong 5 ngµy). Thêi giê lµm viÖc nµy ¸p dông cho c¸c c«ng viÖc b×nh th­êng, kh«ng cã tÝnh chÊt nÆng nhäc, ®éc h¹i, nguy hiÓm hay ®èi t­îng ®Æc biÖt nµo.

- Thêi gian lµm viÖc rót ng¾n lµ lo¹i thêi giê lµm viÖc cã ®é dµi ng¾n h¬n thêi giê lµm viÖc b×nh th­êng mµ NL§ vÉn h­ëng nguyªn l­¬ng. Thêi giê lµm viÖc rót ng¾n ®­îc ¸p dông ®èi víi nh÷ng ng­êi lµm c¸c c«ng viÖc ®Æc biÖt nÆng nhäc, ®éc h¹i, nguy hiÓm hoÆc mét sè ®èi t­îng lao ®éng cã ®Æc ®iÓm riªng nh­ phô n÷ cã thai, lao ®éng ch­a thµnh niªn, ng­êi tµn tËt, cao tuæi... Theo quy ®Þnh, nh÷ng ®èi t­îng nµy ®­îc gi¶m tõ 1 ®Õn 4 giê, tuú tõng ®èi t­îng cô thÓ.

Theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt hiÖn hµnh, thêi giê lµm viÖc cã h­ëng l­¬ng cßn bao gåm c¶ nh÷ng lo¹i thêi giê sau:

- Thêi giê nghØ gi÷a ca lµm viÖc;

- Thêi giê nghØ gi¶i lao theo tÝnh chÊt c«ng viÖc;

- Thêi giê nghØ cÇn thiÕt trong qu¸ tr×nh lao ®éng ®· ®­îc tÝnh trong ®Þnh møc lao ®éng cho nhu cÇu sinh lÝ tù nhiªn cña con ng­êi;

- Thêi giê nghØ mçi ngµy 60 phót ®èi víi lao ®éng n÷ nu«i con d­íi 12 th¸ng tuæi;

- Thêi giê nghØ mçi ngµy 30 phót ®èi víi lao ®éng n÷ trong thêi gian hµnh kinh;

- Thêi giê ph¶i ngõng viÖc kh«ng do lçi cña NL§;

- Thêi giê häc tËp, huÊn luyÖn vÒ an toµn, vÖ sinh lao ®éng;

- Thêi giê héi häp, häc tËp do yªu cÇu cña NSDL§ hoÆc ®­îc NSDL§ cho phÐp.

1.2. Thêi giê lµm viÖc kh«ng cã tiªu chuÈn

Thêi giê lµm viÖc kh«ng tiªu chuÈn lµ lo¹i thêi giê lµm viÖc quy ®Þnh cho mét sè ®èi t­îng lao ®éng nhÊt ®Þnh, do tÝnh chÊt cña c«ng viÖc mµ kh«ng thÓ x¸c ®Þnh ®­îc sè thêi giê lµm viÖc cô thÓ, gåm mét sè ®èi t­îng sau:

- Nh÷ng NL§ do tÝnh chÊt phôc vô ph¶i th­êng xuyªn ¨n, ë vµ lµm viÖc trong ph¹m vi c¬ quan, xÝ nghiÖp.

- Nh÷ng c«ng nh©n hoÆc c¸n bé do tÝnh chÊt c«ng viÖc phô tr¸ch mµ ph¶i th­êng xuyªn ®i sím vÒ muén h¬n nh÷ng NL§ kh¸c, vÝ dô: c«ng nh©n phô tr¸ch m¸y ph¸t ®iÖn, b¶o d­ìng lau chïi m¸y mãc, ng­êi quÐt dän nhµ x­ëng...

- Nh÷ng NL§ do ®iÒu kiÖn kh¸ch quan kh«ng thÓ x¸c ®Þnh ®­îc tr­íc thêi gian lµm viÖc cô thÓ, vÝ dô: c¸n bé l·nh ®¹o, c¸n bé qu¶n lÝ, nh©n viªn ngo¹i giao... hoÆc nh÷ng NL§ do tÝnh chÊt c«ng viÖc mµ hä ®­îc tù ý bè trÝ thêi gian lµm viÖc cña m×nh, vÝ dô: c¸n bé nghiªn cøu khoa häc, ng­êi s¸ng t¸c v¨n häc nghÖ thuËt...

1.3. Thêi giê lµm thªm

Thêi giê lµm thªm lµ thêi giê lµm viÖc cña NL§ ngoµi ph¹m vi thêi giê lµm viÖc tiªu chuÈn, ®­îc h­ëng thªm tiÒn l­¬ng, theo yªu cÇu cña NSDL§ trong nh÷ng tr­êng hîp cÇn thiÕt ®­îc ph¸p luËt quy ®Þnh. Thêi giê lµm thªm chØ ¸p dông ®­îc víi nh÷ng ®èi t­îng lµm viÖc theo chÕ ®é thêi giê lµm viÖc tiªu chuÈn. Theo ph¸p luËt hiÖn hµnh, thêi giê lµm thªm ®èi víi NL§ ®­îc quy ®Þnh víi nh÷ng néi dung chÝnh nh­ sau:

- Sè giê lµm thªm: NL§ vµ NSDL§ cã thÓ tho¶ thuËn lµm thªm giê nh­ng kh«ng v­ît qu¸ 50% sè giê lµm viÖc ®­îc quy ®Þnh trong mét ngµy ®èi víi tõng lo¹i c«ng viÖc. Tr­êng hîp lµm viÖc theo tuÇn th× tæng céng thêi giê lµm viÖc b×nh th­êng vµ thêi giê lµm thªm trong mét ngµy kh«ng v­ît qu¸ 12 giê. Sè giê lµm thªm tèi ®a kh«ng qu¸ 200 giê trong mét n¨m, tr­êng hîp ®Æc biÖt kh«ng ®­îc qu¸ 300 giê trong mét n¨m.

- Kh«ng ®­îc phÐp huy ®éng lµm thªm giê ®èi víi phô n÷ cã thai tõ th¸ng thø 7 hoÆc ®ang nu«i con nhá d­íi 12 th¸ng tuæi, NL§ tµn tËt ®· bÞ suy gi¶m kh¶ n¨ng lao ®éng tõ 51% trë lªn. §èi víi NL§ ch­a thµnh niªn, NSDL§ chØ ®­îc phÐp huy ®éng lµm thªm giê trong mét sè ngµnh nghÒ, c«ng viÖc do Bé lao ®éng-th­¬ng binh vµ x· héi quy ®Þnh.

Khi lµm thªm giê, NL§ ®­îc h­ëng tiÒn l­¬ng lµm thªm giê vµ c¸c chÕ ®é kh¸c liªn quan ®Õn lµm thªm giê theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.^([1]) Ngoµi ra, NL§ còng ®­îc h­ëng chÕ ®é nghØ ng¬i hîp lÝ nh»m ®¶m b¶o kh¶ n¨ng t¸i s¶n xuÊt søc lao ®éng vµ an toµn chung cho quan hÖ lao ®éng.

1.4. Thêi giê lµm viÖc ban ®ªm

Theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt hiÖn hµnh th× thêi giê lµm viÖc ban ®ªm ®­îc x¸c ®Þnh trong kho¶ng thêi gian tõ 22 giê ®Õn 6 giê s¸ng.

Lµm viÖc vµo ban ®ªm cã nh÷ng ¶nh h­ëng, biÕn ®æi nhÊt ®Þnh ®Õn t©m sinh lÝ cña NL§, lµm gi¶m kh¶ n¨ng ®Ò kh¸ng cña c¬ thÓ, t¹o ®iÒu kiÖn cho sù ph¸t triÓn cña c¸c t×nh tr¹ng bÖnh lÝ (nÕu cã)... V× vËy, ph¸p luËt quy ®Þnh NL§ lµm viÖc vµo ban ®ªm ®­îc tr¶ thªm Ýt nhÊt b»ng 30% tiÒn l­¬ng tÝnh theo ®¬n gi¸ tiÒn l­¬ng hoÆc tiÒn l­¬ng cña c«ng viÖc ®ang lµm vµo ban ngµy. NÕu NL§ lµm thªm vµo ban ®ªm cßn ®­îc h­ëng l­¬ng lµm thªm. Khi lµm viÖc ban ®ªm, NL§ còng ®­îc nghØ ng¬i nhiÒu h¬n lµm viÖc ban ngµy. NÕu lµm ca ®ªm, NL§ ®­îc nghØ gi÷a ca Ýt nhÊt lµ 45 phót, tÝnh vµo giê lµm viÖc.

MÆt kh¸c, víi nh÷ng ¶nh h­ëng nhÊt ®Þnh cña lµm ®ªm ®èi víi søc khoÎ cña NL§ nªn ph¸p luËt n­íc ta còng nh­ hÇu hÕt c¸c n­íc ®Òu quy ®Þnh h¹n chÕ lµm ®ªm víi mét sè ®èi t­îng, nhÊt lµ víi lao ®éng n÷ vµ ng­êi ch­a thµnh niªn.

 1.5. Thêi giê lµm viÖc linh ho¹t

Thêi giê lµm viÖc linh ho¹t lµ kh¸i niÖm t­¬ng ®èi míi mÎ ë ViÖt Nam. VÒ b¶n chÊt vµ ®Æc tr­ng c¬ b¶n, thêi giê lµm viÖc linh ho¹t chÝnh lµ viÖc quy ®Þnh c¸c h×nh thøc tæ chøc lao ®éng mµ trong ®ã cã sù kh¸c nhau vÒ ®é dµi vµ thêi ®iÓm lµm viÖc cña NL§ so víi thêi gian lµm viÖc th«ng th­êng ®· ®­îc quy ®Þnh theo ngµy, tuÇn, th¸ng, n¨m lµm viÖc.^[2]

§Æc tr­ng c¬ b¶n nhÊt cña thêi giê lµm viÖc linh ho¹t chÝnh lµ sù co d·n, mÒm dÎo vÒ ®é dµi thêi gian vµ thêi ®iÓm lµm viÖc cña NL§. C¸c bªn trong quan hÖ lao ®éng, thËm chÝ, nh÷ng NL§ cã thÓ tho¶ thuËn ®Ó ®iÒu chØnh ®é dµi còng nh­ thêi ®iÓm lµm viÖc vµ tù ph©n phèi thêi gian lµm viÖc sao cho phï hîp víi nguyÖn väng c¸ nh©n vµ yªu cÇu chung cña ®¬n vÞ.

M« h×nh c¬ b¶n cña thêi giê lµm viÖc linh ho¹t lµ xª dÞch thêi gian lµm viÖc (biÕn ®æi thêi ®iÓm lµm viÖc) vµ thêi gian lµm viÖc kh«ng ®Çy ®ñ (biÕn ®æi ®é dµi thêi gian lµm viÖc).

M« h×nh xª dÞch thêi gian lµm viÖc ¸p dông cho nh÷ng NL§ lµm viÖc ®ñ thêi gian quy ®Þnh. Thêi gian lµm viÖc theo m« h×nh nµy bao gåm hai phÇn: phÇn b¾t buéc ph¶i cã mÆt t¹i n¬i lµm viÖc vµ phÇn ®­îc phÐp xª dÞch. Theo ®ã, NL§ ®­îc quyÒn xª dÞch thêi gian b¾t ®Çu vµ kÕt thóc lµm viÖc theo tiªu chÝ ngµy, tuÇn, th¸ng, n¨m lµm viÖc (vÝ dô, theo ngµy lµm viÖc, NL§ cã quyÒn lùa chän tõ 6 giê ®Õn 9 giê lµ thêi gian b¾t ®Çu lµm viÖc, tõ 15 giê ®Õn 18 giê lµ thêi gian kÕt thóc lµm viÖc), nÕu cã thêi gian “thõa” hoÆc “thiÕu” so víi quy ®Þnh th× NL§ cã thÓ thanh to¸n “trõ”, “bï” ë chu k× lµm viÖc tiÕp theo.

M« h×nh thêi giê lµm viÖc kh«ng ®Çy ®ñ th­êng ®­îc ¸p dông cho nh÷ng NL§ lµm viÖc kh«ng trän thêi gian (theo ngµy, tuÇn, th¸ng, n¨m lµm viÖc). Theo h×nh thøc nµy, ®é dµi thêi gian lµm viÖc cña NL§ ng¾n h¬n ®é dµi thêi gian lµm viÖc cña ng­êi lµm viÖc t­¬ng tù mµ lµm ®Çy ®ñ thêi gian theo quy ®Þnh. C¨n cø vµo thêi giê lµm viÖc theo chÕ ®é quy ®Þnh ng­êi ta cho phÐp NL§ lùa chän c¸c møc thêi giê lµm viÖc kh«ng trän ngµy, trän tuÇn, trän th¸ng, trän n¨m kh¸c nhau. H×nh thøc nµy ®­îc ¸p dông t­¬ng ®èi phæ biÕn ®èi víi nh÷ng ng­êi lµm viÖc theo thêi giê lµm viÖc linh ho¹t vµ ®Æc biÖt cã ý nghÜa t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó mét sè ®èi t­îng nh­ lao ®éng n÷ cã gia ®×nh, lao ®éng ch­a thµnh niªn, ng­êi cao tuæi, ng­êi cã hoµn c¶nh c¸ nh©n ®Æc biÖt hay lao ®éng cã chuyªn m«n nghiÖp vô tr×nh ®é cao... cã thªm c¬ may t×m kiÕm viÖc lµm phï hîp.

ë ViÖt Nam, Bé luËt lao ®éng còng ®· cã nh÷ng quy ®Þnh ®èi víi mét sè tr­êng hîp t¹o ®iÒu kiÖn vËn dông thêi giê lµm viÖc linh ho¹t nh­ ®èi víi nh÷ng NL§ lµm viÖc theo hîp ®ång kh«ng trän ngµy, kh«ng trän tuÇn, lµm kho¸n, khuyÕn khÝch NSDL§ t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó lao ®éng n÷ cã viÖc lµm th­êng xuyªn, ¸p dông réng r·i chÕ ®é lµm viÖc theo thêi gian biÓu linh ho¹t, lµm viÖc kh«ng trän ngµy, trän tuÇn, giao viÖc t¹i nhµ, ¸p dông chÕ ®é lµm viÖc kh«ng trän ngµy, kh«ng trän tuÇn ®èi víi NL§ cao tuæi tr­íc khi nghØ h­u...

2. C¸c lo¹i thêi giê nghØ ng¬i

2.1. Thêi giê nghØ gi÷a ca, chuyÓn ca

Tr­êng hîp NL§ lµm viÖc liªn tôc trong ngµy (ca) lµm viÖc dÉn ®Õn nhu cÇu cÇn cã kho¶ng thêi gian nghØ ng¬i, th­ gi·n hîp lÝ ®Ó tr¸nh c¨ng th¼ng, mÖt mái. Theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt hiÖn hµnh, NL§ lµm viÖc 8 giê liªn tôc ®­îc nghØ Ýt nhÊt lµ nöa giê, tÝnh vµo giê lµm viÖc, nÕu lµm viÖc liªn tôc vµo ban ®ªm th× ®­îc nghØ Ýt nhÊt 45 phót, nÕu lµm viÖc theo ca ®­îc nghØ Ýt nhÊt 12 giê tr­íc khi chuyÓn sang ca kh¸c.

2.2. NghØ hµng tuÇn

Ph¸p luËt ViÖt Nam quy ®Þnh trong mét tuÇn lµm viÖc liªn tôc, NL§ ®­îc nghØ Ýt nhÊt tõ 1 ®Õn 2 ngµy tuú theo ®èi t­îng lao ®éng, ®iÒu kiÖn, kh¶ n¨ng cña ®¬n vÞ.

Th«ng th­êng, NSDL§ s¾p xÕp ngµy nghØ hµng tuÇn cho NL§ vµo ngµy cuèi tuÇn (thø 7, chñ nhËt) phï hîp víi nÕp sinh ho¹t chung vµ chu k× nghØ ng¬i cña NL§. Tuy nhiªn, ®èi víi nh÷ng ®¬n vÞ do tÝnh chÊt c«ng viÖc kh«ng thùc hiÖn nghØ hµng tuÇn vµo thø 7, chñ nhËt th× ph¸p luËt còng cho phÐp NSDL§ ®­îc linh ho¹t s¾p xÕp nghØ vµo ngµy cè ®Þnh kh¸c trong tuÇn. Tr­êng hîp ®Æc biÖt do chu k× lao ®éng kh«ng thÓ nghØ hµng tuÇn th× NSDL§ vÉn ph¶i ®¶m b¶o cho NL§ ®­îc nghØ b×nh qu©n mét th¸ng Ýt nhÊt lµ 4 ®Õn 8 ngµy. Trong nh÷ng ngµy nghØ hµng tuÇn NL§ kh«ng ®­îc h­ëng l­¬ng vµ nÕu cã huy ®éng lµm thªm th× ®­îc h­ëng chÕ ®é l­¬ng lµm thªm giê.

2.3. NghØ lÔ, nghØ tÕt

Theo quy ®Þnh ph¸p luËt hiÖn hµnh ë ViÖt Nam, NL§ ®­îc nghØ nh÷ng ngµy lÔ, tÕt sau (nÕu trïng vµo ngµy nghØ hµng tuÇn th× NL§ ®­îc nghØ bï vµo ngµy tiÕp theo):

- TÕt d­¬ng lÞch: 1 ngµy (ngµy 1 th¸ng 1 d­¬ng lÞch);

- TÕt ©m lÞch: 5 ngµy (mét ngµy cuèi n¨m vµ 4 ngµy ®Çu n¨m ©m lÞch);

- Ngµy ChiÕn th¾ng: 1 ngµy (ngµy 30 th¸ng 4 d­¬ng lÞch);

- Ngµy Quèc tÕ lao ®éng: 1 ngµy (ngµy 1 th¸ng 5 d­¬ng lÞch);

- Ngµy Quèc kh¸nh: 1 ngµy (ngµy 2 th¸ng 9 d­¬ng lÞch);

- Ngµy giç tæ Hïng V­¬ng: 1 ngµy (ngµy 10 th¸ng 3 ©m lÞch).

Ngoµi nh÷ng ngµy nghØ lÔ, tÕt ®­îc h­ëng l­¬ng theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt, NL§ lµ ng­êi n­íc ngoµi lµm viÖc trong c¸c doanh nghiÖp, tæ chøc cña ng­êi ViÖt Nam ®­îc nghØ thªm ngµy tÕt cæ truyÒn d©n téc, ngµy quèc kh¸nh cña n­íc hä vµ ®­îc h­ëng nguyªn l­¬ng.

2.4. NghØ hµng n¨m

- §iÒu kiÖn nghØ hµng n¨m: NL§ cã 12 th¸ng lµm t¹i mét doanh nghiÖp hoÆc víi mét NSDL§ trë lªn th× ®­îc h­ëng chÕ ®é nghØ hµng n¨m, h­ëng nguyªn l­¬ng víi c¸c møc theo quy ®Þnh.

§Ó ®¶m b¶o quyÒn lîi cho NL§, ph¸p luËt còng quy ®Þnh nÕu ch­a lµm ®ñ 12 th¸ng th× ngµy nghØ hµng n¨m ®­îc tÝnh t­¬ng øng víi sè th¸ng lµm viÖc trong n¨m vµ cã thÓ ®­îc thanh to¸n b»ng tiÒn.

- Møc nghØ hµng n¨m: theo quy ®Þnh hiÖn hµnh gåm 3 møc: 12, 14 vµ 16 ngµy tuú theo ®iÒu kiÖn m«i tr­êng, ngµnh nghÒ vµ ®èi t­îng cô thÓ.

- 12 ngµy lµm viÖc ®èi víi ng­êi lµm viÖc trong ®iÒu kiÖn b×nh th­êng.

- 14 ngµy lµm viÖc ®èi víi nh÷ng ng­êi lµm c«ng viÖc nÆng nhäc ®éc h¹i, nguy hiÓm hoÆc lµm viÖc ë nh÷ng n¬i cã ®iÒu kiÖn sinh sèng kh¾c nghiÖt vµ c¶ ®èi víi nh÷ng ng­êi d­íi 18 tuæi.

- 16 ngµy lµm viÖc ®èi víi ng­êi lµm c«ng viÖc ®Æc biÖt nÆng nhäc ®éc h¹i, nguy hiÓm; ng­êi lµm c«ng viÖc nÆng nhäc, ®éc h¹i, nguy hiÓm ë nh÷ng n¬i cã ®iÒu kiÖn sinh sèng kh¾c nghiÖt.

Ngoµi ra, sè ngµy nghØ hµng n¨m cña NL§ cßn ®­îc tÝnh t¨ng theo th©m niªn lµm viÖc. Cø cã 5 n¨m lµm viÖc cho mét doanh nghiÖp hoÆc mét NSDL§ th× ®­îc tÝnh nghØ thªm mét ngµy lµm viÖc, sè ngµy nghØ thªm nhiÒu hay Ýt phô thuéc vµo tæng sè n¨m thùc tÕ lµm viÖc. NL§ còng cã thÓ tho¶ thuËn víi NSDL§ ®Ó nghØ hµng n¨m thµnh nhiÒu lÇn. Ng­êi lµm viÖc ë n¬i xa x«i hÎo l¸nh, nÕu cã yªu cÇu ®­îc bè trÝ gép sè ngµy nghØ tèi ®a 3 n¨m ®Ó nghØ mét lÇn. Trong nh÷ng ngµy nghØ hµng n¨m, kÓ c¶ nghØ thªm theo th©m niªn NL§ ®Òu ®­îc h­ëng nguyªn l­¬ng.

NÕu NL§ v× c¸c lÝ do nh­ t¹m ho·n hîp ®ång thùc hiÖn nghÜa vô qu©n sù, hÕt h¹n hîp ®ång, ®¬n ph­¬ng chÊm døt hîp ®ång, bÞ sa th¶i, mÊt viÖc, thêi giê nghØ h­u, chÕt... mµ ch­a nghØ hµng n¨m hoÆc ch­a nghØ hÕt sè ngµy nghØ hµng n¨m th× ®­îc tr¶ l­¬ng nh÷ng ngµy ch­a nghØ.

Khi nghØ hµng n¨m, NL§ ®­îc t¹m øng tr­íc kho¶n tiÒn Ýt nhÊt b»ng tiÒn l­¬ng cña nh÷ng ngµy nghØ. TiÒn tµu xe vµ tiÒn l­¬ng trong nh÷ng ngµy ®i ®­êng (nÕu thêi gian ®i ®­êng trªn 2 ngµy th× tõ ngµy thø 3 trë ®i ®­îc tÝnh thªm thêi gian ®i ®­êng ngoµi ngµy nghØ hµng n¨m) do hai bªn tho¶ thuËn, ®èi víi NL§ lµm viÖc ë n¬i xa x«i hÎo l¸nh (vïng nói cao, vïng s©u, h¶i ®¶o) th× ®­îc ng­êi sö dông thanh to¸n.

2.5. NghØ v× viÖc riªng

NghØ v× viÖc riªng lµ quy ®Þnh cña Nhµ n­íc cho phÐp NL§ ®­îc nghØ viÖc nh»m gi¶i quyÕt t×nh c¶m c¸ nh©n hoÆc gia ®×nh cña hä.

Theo ph¸p luËt hiÖn hµnh, nghØ v× viÖc riªng bao giê còng dùa trªn c¬ së ®Ò nghÞ cña NL§ vµ chØ trong hai tr­êng hîp gi¶i quyÕt viÖc hiÕu vµ gi¶i quyÕt viÖc hØ, cô thÓ:

- B¶n th©n kÕt h«n: ®­îc nghØ 3 ngµy;

- Con kÕt h«n: ®­îc nghØ 1 ngµy;

- Bè, mÑ (c¶ bªn vî vµ chång) chÕt, vî hoÆc chång chÕt, con chÕt: ®­îc nghØ 3 ngµy.

Trong thêi gian nghØ v× viÖc riªng theo quy ®Þnh NL§ ®­îc h­ëng nguyªn l­¬ng.

2.6. NghØ theo tho¶ thuËn

Bªn c¹nh viÖc quy ®Þnh mét sè thêi gian nghØ theo chÕ ®é, ph¸p luËt còng cho phÐp c¸c bªn ®­îc tù do tho¶ thuËn thêi giê nghØ theo nhu cÇu vµ phï hîp víi ®iÒu kiÖn cña c¸c bªn.

3. Thêi giê lµm viÖc, thêi giê nghØ ng¬i ®èi víi mét sè lao ®éng lµm nh÷ng c«ng viÖc cã tÝnh chÊt ®Æc biÖt

Do tÝnh chÊt vµ yªu cÇu riªng cña mét sè c«ng viÖc, nghÒ nghiÖp nhÊt ®Þnh dÉn ®Õn nhu cÇu kh«ng thÓ ¸p dông chÕ ®é thêi giê lµm viÖc, thêi giê nghØ ng¬i nh­ quy ®Þnh chung. V× vËy, ph¸p luËt còng cã nh÷ng quy ®Þnh riªng vÒ thêi giê lµm viÖc, thêi giê nghØ ng¬i nh»m ®¸p øng tÝnh chÊt, yªu cÇu cña c«ng viÖc, nghÒ nghiÖp vµ ®¶m b¶o ®­îc môc ®Ých b¶o vÖ NL§. Theo ®ã, thêi giê lµm viÖc, thêi giê nghØ ng¬i cña ng­êi lµm c«ng viÖc cã tÝnh chÊt ®Æc biÖt nh­ sau:

- §èi víi c¸c c«ng viÖc cã tÝnh chÊt ®Æc biÖt nh­: vËn t¶i ®­êng bé, ®­êng s¾t, ®­êng thuû, ®­êng hµng kh«ng; th¨m dß khai th¸c dÇu khÝ trªn biÓn; trong c¸c lÜnh vùc nghÖ thuËt; sö dông kÜ thuËt bøc x¹ vµ h¹t nh©n, øng dông kÜ thuËt sãng cao tÇn; c«ng viÖc cña thî lÆn; c«ng viÖc cña thî má hÇm lß; c¸c c«ng viÖc s¶n xuÊt cã tÝnh thêi vô vµ c¸c c«ng viÖc gia c«ng hµng xuÊt khÈu theo ®¬n ®Æt hµng; c¸c c«ng viÖc ph¶i th­êng trùc 24/24 giê th× c¸c bé, ngµnh trùc tiÕp qu¶n lÝ c¸c c«ng viÖc trªn quy ®Þnh cô thÓ thêi giê lµm viÖc, thêi giê nghØ ng¬i sau khi tho¶ thuËn víi Bé lao ®éng-th­¬ng binh vµ x· héi.

- §èi víi nh÷ng NL§ lµm theo hîp ®ång kh«ng trän ngµy, kh«ng trän tuÇn, lµm kho¸n th× thêi giê lµm viÖc, thêi giê nghØ ng¬i do NL§ vµ NSDL§ tho¶ thuËn.

---

x

([1]). Xem §iÒu 61 Bé luËt lao ®éng.

([2]).Xem: TS. NguyÔn TiÖp, M« h×nh thêi giê lµm viÖc linh ho¹t, Nxb. Lao ®éng x· héi, Hµ Néi, 2003, tr. 9-12 vµ mét sè tµi liÖu Khoa kinh tÕ-lao ®éng Tr­êng ®¹i häc kinh tÕ quèc d©n, Hµ Néi.